USAID po cięciach Trumpa: nagła fala zwycięstw prawicy
Po agresywnej restrukturyzacji Amerykańskiej Agencji ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID) przez administrację Trumpa pojawił się zaskakujący wzorzec w Ameryce Łacińskiej. Lewicowe rządy, które od dawna dominowały w kilku krajach, nagle przestały wygrywać wybory krajowe.
Kandydaci centroprawicowi i konserwatywni wygrali wybory prezydenckie w Boliwii, Chile, Hondurasie, Kostaryce, Peru i Kolumbii po tym, jak Trump nakazał likwidację większości programów USAID. Choć pewne wahania polityczne są normalne, szybkość i jednolitość tej zmiany, która zbiegła się z decyzją o praktycznym wygaszeniu części programów demokratycznych i zarządzania w USAID, budzą pytania.
W pierwszym dniu swojej drugiej kadencji Trump podpisał rozporządzenie wstrzymujące większość pomocy zagranicznej. USAID ostatecznie przestało działać jako niezależna agencja i zostało włączone do Departamentu Stanu. Sekretarz stanu Marco Rubio nadzorował anulowanie około 83% programów USAID o wartości dziesiątek miliardów dolarów.
„Po 6 tygodniach przeglądu oficjalnie anulujemy 83% programów USAID. 5200 kontraktów zostało anulowanych” – powiedział Rubio.
Znaczna część tych kontraktów należała do obszaru Demokracji, Praw Człowieka i Zarządzania (DRG). Programy te finansowały wsparcie wyborcze, reformy instytucji, walkę z korupcją, media oraz organizacje społeczne. Krytycy twierdzą, że część z nich promowała lewicową agendę polityczną w innych krajach.
Tyler O’Neil zeznawał przed Kongresem, że USAID miało powiązania z lewicową siecią finansowania politycznego.
„USAID wydawało miliony wspierając ideologię DEI, transgenderową ortodoksję i ruch klimatyczny” – powiedział O’Neil.
USAID finansowało także projekty LGBT i inicjatywy artystyczne w Ameryce Łacińskiej, w tym w Gwatemali, Kolumbii i Peru.
Przez dekady finansowanie to zbiegło się ze wzrostem rządów lewicowych w regionie. Po jego ograniczeniu, według tej narracji, nastąpił wyraźny zwrot polityczny.
W kolejnych wyborach:
- Boliwia – zwycięstwo Rodrigo Paz Pereira i koniec dominacji MAS
- Chile – wygrana koalicji José Antonio Kasta
- Honduras – zwycięstwo Nasry Asfury
- Kostaryka – wygrana Laury Fernández Delgado
- Peru – zwycięstwo Keiko Fujimori
- Kolumbia – wygrana Abelardo de la Espriella
Marco Rubio pogratulował nowej prezydent Kostaryki i zapowiedział współpracę z jej rządem.
Choć region wcześniej już przesuwał się politycznie w stronę prawicy (np. Argentyna i Javier Milei w 2023 roku), to według tej narracji zmiana po cięciach USAID jest wyjątkowo szybka i jednolita.
Korelacja nie oznacza przyczynowości, jednak przedstawiany wzorzec sugeruje osłabienie dotychczasowych struktur wsparcia dla lewicy.
Zmiana w USAID jest więc interpretowana jako punkt zwrotny w układzie politycznym Ameryki Łacińskiej.