Chac Chel - potężna i starożytna bogini Majów , stworzenia, zniszczenia, porodu, wody, tkania

Chac Chel to potężna i starożytna bogini Majów , stworzenia, zniszczenia, porodu, wody, tkania i przędzenia, uzdrawiania i wróżenia. Jest połową pierwotnej pary Stwórców, postrzeganej najczęściej jako żona Chaaca , który jest wybitnym bogiem błyskawic i deszczu , chociaż czasami jest połączona z bogiem Stwórcą Itzamną w nagraniu Popol Vuh . mitów Majów wyżynnych. Podkreśla to jej wagę, ponieważ dualności, takie jak mężczyzna/kobieta i mąż/żona były niezwykle ważne dla Majów i jedno nie może funkcjonować bez drugiego. Chac Chel jest również nazywana Boginią O przez wielu Majów i jest staroświeckim, babcinym odpowiednikiem młodej bogini porodu i tkactwa, Ix Chel (znanej również jako Bogini I i Ixik Kab). Najpopularniejsza w późnym okresie klasycznym i postklasycznym, najczęściej przedstawiana w scenach Kodeksu Drezdeńskiego i Kodeksu Madryckiego . Jej wizerunki i związane z nią przedmioty pogrzebowe znaleziono również w Chichen Itza , Jaskini Balankanche w pobliżu Chichen Itza, Tulum , Grobowcu Margarity w Copan oraz w Yaxchilan.

W mitologii Majów świat wyłonił się z pierwotnej jaskini stworzenia, z której pochodziły deszcz, kukurydza i kakao (niezbędne do ludzkiego życia). [6] W wielu scenach Chac i Chac Chel są przedstawieni z hieroglifem reprezentującym tę jaskinię, "kab'ch'e'en", co pokazuje, że czasami uważa się ich za parę całego stworzenia. Deszcz i woda były najważniejszymi z 4 głównych elementów Majów, ponieważ deszcz zapewnia udane plony. W wielu scenach widać, jak Chac Chel trzyma odwrócony dzban na wodę, również używany przez Chacsa, aby rozprowadzać deszcz, który był nieoceniony dla płodności rolniczej, na której polegali Majowie. Widziana jest również trzymająca wężowe berło błyskawicy Chaca, co powoduje, że padają deszcze i rosną nasiona.

Kukurydza lub kukurydza była najważniejszą uprawą Majów i wierzyli, że ludzie są stworzeni z mielonej kukurydzy. W Tulum Mural 2 Chac Chel jest przedstawiony jako mielący ziarna kukurydzy, które były używane do formowania ludzi; w Strukturze Tulum 16 jest przedstawiona jako karmiąca młodego boga kukurydzy. [6] W niektórych ikonografiach widzimy, że Corn God E czasami nosi spódnicę Chac Chel i wiadomo, że elitarni ludzie płci męskiej i żeńskiej są pokazani wykonując różne rytuały podczas noszenia spódnicy Chac Chel. To zakładanie kostiumu bóstwa w celu tymczasowego przekształcenia się w to bóstwo i nabycia cech i mocy tego boga było wspólne dla starożytnych Majów.

Zespół artefaktów znaleziony w jaskini Balankanche łączy ją dalej z życiem i stworzeniem, ponieważ jaskinie były powszechnie używane do rytuałów płodności i ceremonii deszczowych, znaleziono również przęśliki, mano, metate i kadzidła cenzorów używane do wywoływania chmur deszczowych, a także wiele artefaktów związanych z Tlalocem, azteckim bogiem deszczu. Były również dowody na czynności rytualne, które naśladowały Chac Chel, w tym wylewanie wody ze słoików i symboliczne mielenie kukurydzy w celu uformowania ludzi.

Na wazonie narodzin, Chac Chel jest przedstawiana co najmniej 7 razy zarówno w jej młodej Ix Chel, jak i w wieku Chac Chel. Na tym wazonie ukazana jest starzejąca się Chac Chel rodząca na górze w towarzystwie położnych ubrana jak ona, chociaż byłaby za stara, by urodzić w tym wieku, co wzmacnia jej rolę jako bogini porodu.

W wielu przypadkach Chac Chel jest przedstawiana jako bogini zniszczenia i stworzenia, co pasuje do starożytnego nacisku Majów na dualizm. Na malowidłach ściennych Tulum Structure 16 nosi wężowe nakrycie głowy i trzyma w dłoniach innego węża, co może symbolizować jej rolę jako zwiastuna kończących świat potopów. Na stronie 30b Kodeksu Madryckiego, widzimy ją stojącą ze strumieniami błękitnej wody wylewającej się z jej lędźwi i piersi, podczas gdy Bóg B siedzi u jej stóp, wskazując, że nie tylko przynosi niszczycielskie powodzie, ale także ma ogromne znaczenie, ponieważ w ikonografii Majów samce rzadko znajdują się niżej niż samice. W innych scenach pokazano ją w miłosnym romansie z Bogiem B, aw innej oba bóstwa są przedstawione w powodzi, która zniszczyła świat. W płaskorzeźbionej ikonografii z kolumny w Dolnej Świątyni Jaguarów w Chichen Itza, szkielet Chac Chel jest przedstawiony z Bogiem N podtrzymującym Atlantydę ubraną w spódnicę ze skrzyżowanymi kośćmi.